Edirne Büyük Sinagog, ülkemizin kültürel ve tarihi açıdan baktığımız her noktada iliklerimize kadar hissettiğimiz bu iki ana fikri hissettiğimiz Edirne’de bulunan önemli bir tarihi ve dini bir yapıdır. Büyük Sinagog, hem bu şehir hem de ülke için büyük bir öneme sahip olan Osmanlı’nın son dönemlerinin ve daha sonraki dönemlerinin günümüze olan yansımadır. Bu yapı, hem dini hem de kültürel açıdan büyük bir önem taşımaktadır.
Edirne Büyük Sinagog‘un tarihi oldukça zengindir. 1905 yılında büyük bir yangın sırasında 13 ayrı Sinagog binasının yıkılması üzerine, Sultan 2. Abdülhamit yeni bir sinagog binası inşa etmek için ferman vermiştir. Fransız mimar France Depre tarafından, 1907 yılında tasarlanan 2.749 metrekarelik Sinagog’a idare ve müştemilat binaları da dahildir. Sinagog’un inşası 1907 yılında gerçekleşmiştir. Aynı zamanda inşa edildiği dönemdeki mimari zarafeti yansıtan bir örnektir. Ancak, sadece inşa tarihi değil, bununla beraber Edirne’deki Yahudi cemaatinin uzun ve zengin tarihini de temsil eder. Osmanlı döneminde, Edirne farklı kültür ve inançların bir arada bulunduğu bir kent olarak ün kazanmıştır ve Edirne Büyük Sinagog, bu çeşitliliği bizlere yansıtan bir sembol haline gelmiştir.
![](https://goncugroup.com.tr/wp-content/uploads/buyuk-sinagog-2.jpg)
Büyük Sinagog Mimarisi
Sinagogun iç mekanı da büyüleyicidir. Dini yazılar, ahşap işlemeler ve renkli cam pencerelerle süslü duvarlar, Büyük Sinagogu ziyaret edenlere tarihi bir atmosfer sunar. Tavan, ayrıntılı işçiliği ve detaylarıyla iç mekanı tamamlar. Edirne Büyük Sinagog, hem kültürel etkinliklerin hem de dini ibadetlerin gerçekleştirildiği bir mekan olarak kullanılır. Aynı zamanda Edirne Büyük Merkez Sinagog binası, idari ve müştemilat binası ile birlikte büyük bir kompleks olarak yaklaşık 1,5 dönümlük arazi içinde bir havra şeklinde yapılmış yapı zamanda Avrupa ve Türkiye’deki en büyük Havra kompleksidir. Sinagog binası mimari olarak bazilika şeklinde, demir putrellerle destekli karkas yapı tarzında dıştan dışa 30×18 m ebadında dikdörtgen formlu bir yapıdır.
![](https://goncugroup.com.tr/wp-content/uploads/buyuk-sinagog.2.jpg)
Giriş cephesi Maarif Caddesine bakmaktadır. Restorasyon çalışma sürecinde bitki ve moloz yığınları içerisinde kalmış olan bahçenin bir bölümü temizletilmiş ve arazide kot farkı olmadığı tespit edilmiştir. Bununla beraber serbest boyda olan doğal taş döşemelerin yan bahçe duvarlarına kadar bahçe içerisinde devam ettiği görülmüştür. Avlu kotundan (-3.06) 9 basamak ile giriş sahanlığına (1-.50) çıkılır. Merdivenler küfegi taştır. Giriş sahanlığının döşemesi karo simandır. Giriş sahanlığından sinagog içerisine 3 ahşap kapıdan girilir. Genişlik ve yükseklikleri aynı olan kapılar masif meşedir, üzerlerine mat cila yapılmıştır. Kapı kanatlarında, düşme dışında fazla bir hasar yoktur. Kapı eşiği giriş sahanlığından 20 cm yüksektedir. Sinagog binası zemin kotu eşik üst kotu ile aynıdır (-1.30). Sinagog zemini döşemesi de karo simandır.
20. yüzyılın ortalarında Yahudi nüfusu azalmaya başlayınca sinagogun kullanımı da azalmaya başladı. Bu, Edirne’deki Yahudi topluluğunun tarihsel değişimini yansıtır. Ancak, Büyük Sinagog kültürel ve tarihi açıdan önemi hiçbir zaman unutulmadı. 1970’lerin sonlarına doğru restore edildi ve daha sonradan Türk Yahudi topluluğunun lideri Elio Ventura’nun liderliği altında tekrar eskisi gibi canlanmaya başlandı.
Günümüzde Büyük Sinagog
Günümüzde, Edirne Büyük Sinagog hem dini hem de kültürel etkinlikler için önemli bir merkez olarak hizmet vermektedir. Özel ibadetler, düğünler, konserler ve diğer etkinliklere ev sahipliği yapar. Aynı zamanda, bu kültürel ve tarihi mirasın korunmasında önemli bir rol oynar. Büyük Sinagog, turistlere ve yerli halka, Türkiye’nin dini çeşitliliğini ve tarihini daha iyi kavrama fırsatı sunar.
Edirne Büyük Sinagog, sadece bir dini ibadet yeri olmanın ötesinde, bir kültür ve tarih mirasıdır. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinin ve Türkiye’nin modern tarihini yansıtan bu güzel yapı, yerli ve yabancı ziyaretçiler için önemli bir turistik cazibe merkezi haline gelmiştir. Edirne’yi ziyaret eden herkes, Edirne Büyük Sinagogun güzelliğini ve önemini keşfetmeli ve bu tarihi mirası koruma konusundaki çabaları takdir etmelidir.
![](https://goncugroup.com.tr/wp-content/uploads/buyuk-sinagog-1024x650.jpg)
Sonuç Olarak
Sonuç olarak, Edirne Büyük Sinagog, bir ibadet yeri olmanın ötesinde, kültürel ve tarihi bir hazinedir. Tarihi ve kültürel çeşitliliği yansıtan bu önemli yapı, ziyaretçilere hem Edirne’nin hem de Türkiye’nin zengin tarihini daha iyi anlama fırsatı sunar. Bu nedenle, Edirne’yi ziyaret eden herkes için görülmesi gereken bir yerdir. Büyük Sinagoga yakın Meriç River hakkında olan yazımızı okumak isterseniz, Meriç River blog yazımıza göz atabilirsiniz.